Zdania wielokrotnie złożone

PrzezNauczyciel

Zdanie wielokrotnie złożone  zawiera co najmniej trzy zdania składowe.

Może się składać ze zdań:

  • współrzędnych, np. Marek zajął się dziećmi, zrobił zakupy i ugotował pyszny obiad
  • podrzędnych, np. Doceniam, że zawsze mi pomagasz, kiedy jestem w trudnej sytuacji
  • współrzędnych i podrzędnych, np. Zażartowałam, wiedząc, że Jacek ma poczucie humoru, więc na pewno się na mnie nie obrazi.

Wykres zdania wielokrotnie złożonego

​Zdanie przykładowe: Tato powiedział synowi (1), że odda mu tableta, jeśli ten poprawi ocenę.

Tato powiedział synowi (1), że odda mu tableta (2), jeśli ten poprawi ocenę (3).

1 – zdanie główne, nadrzędne względem zdania 2
​2 – zdanie dopełnieniowe, podrzędne względem zdania 1
​3 – zdanie okolicznikowe, podrzędne względem zdania 2

Mamy tu do czynienia ze zdaniem wielokrotnie złożonym, ponieważ są trzy orzeczenia w zdaniu. A teraz skomplikujmy ten przykład.


Tato (1a), uśmiechając się (2), powiedział synowi (1b), że odda mu tableta (3), jeśli ten poprawi ocenę (4).

1a i 1b – zdanie główne, nadrzędne względem wypowiedzeń 2 i 3
​2 – imiesłowowy równoważnik zadania, podrzędny względem zdania 1
​3 – zdanie dopełnieniowe, podrzędne względem zdania 1
​4 – zdanie okolicznikowe, podrzędne względem zdania 3

schemat zdania wielokrotnie złożonego przykład 1

Jak analizować zdanie wielokrotnie złożone?

  • Podkreśl orzeczenia
  • Rozdziel zdania składowe i ponumeruj je
  • Zaznacz zdanie główne, podkreślając je podwójną linią
  • Sporządź wykres zależności pomiędzy zdaniami (schodki dla zdań podrzędnych i linie dla współrzędnych)
  • Określ typy zdań (np. zdanie okolicznikowe, podrzędne względem zdania 2)

Zasady interpunkcji w zdaniach wielokrotnie złożonych

⚠️ Przecinek stawiamy przed częściami składowymi zdań złożonych współrzędnie przeciwstawnych i wynikowych oraz przed wszystkimi zdaniami złożonymi podrzędnie.

Podobne wpisy